Breda Nassaustad

    Waalse Kerk

    De Wendelinus kapel was tot de reformatie het gebedshuis van de Begijnen. De oude ingang bevond zich aan de binnenzijde van het hof. Toen Maurits Breda veroverde kwam de stad in Staatse handen en moesten de begijnen dientengevolge hun kerk afstaan. Maurits was de begijnen redelijk goed gezind, maar vanwege een synodaal besluit van Dordrecht in 1578 hadden de Franssprekenden recht op een eigen kerk. Een belangrijke dwingende rol speelde de militaire gouverneur, Charles de Héraugière, die als Waal en Hervormde, de kerk opeiste. Het altaar en de heiligenbeelden werden verwijderd. Vijfendertig jaar bleef de St. Wendelinuskapel Waalse kerk, totdat Breda in 1625 na een uitputtend beleg voor Spinola capituleerde en de Spanjaarden er weer aan de macht kwamen. De kapel ging opnieuw deel uitmaken van het Begijnhof.

    In 1637 veroverde Frederik Hendrik Breda. De kerk bleef tot 1648 (Vrede van Munster) in bezit van de begijnen. Vanaf dat jaar moesten de begijnen hun kerkgebouw definitief afstaan aan de Waalse gemeente. De kerk kreeg een eigen ingang in een van de woninkjes in de Katerstraat en werd de oorspronkelijke toegang, inclusief de laat – gotische poort met de beeltenis van de Heilige Catharina, dichtgemetseld.

    Bij de Vrede van Breda verdeelde het machtige West-Europa de werelds in nieuwe invloedssferen: het tot New York omgedoopte Nieuw-Amsterdam ging naar de Engelsen. De Nederlanders kregen Suriname, de Bovenwindse Antillen en een aantal forten aan de Afrikaanse westkust. Het verzekerde hen van de wereldmonopolie op de specerijenhandel.

    Het was Peter Stuyvesant die in 1664 had getekend voor de overgave van Nieuw-Amsterdam aan Engeland. Deze man, in augustus 1645 in de Waalse Kerk getrouwd, werd aldaar in 1645 gouverneur. Hij slaagde erin de stad te beschermen tegen aanvallen van Indianen en het gebied uit te breiden. Onder zijn strenge regime heerste er geen volledige godsdienstvrijheid. Van Stuyvesant zijn antisemitische uitspraken opgetekend. Zo schreef hij 1654 aan de WIC dat “het minderwaardig ras, hatelijke vijanden en godslasteraars van Christus mogen niet toegelaten worden om deze nieuwe kolonie te besmetten en last te veroorzaken”. Hij schreef dat Joodse kolonisten niet dezelfde rechten mochten krijgen als de Joden in Nederland, omdat anders minderheidsgroepen zoals katholieken zich zouden aangetrokken voelen door de kolonie. In 1664 zond Karel II een vloot van vier schepen die de overgave aan Engeland eisten. Stuyvesant tekende voor de overgave op 24 september 1664. De inwoners van de stad, die New York ging heten, werd vrijheid van godsdienst gegarandeerd.

    Tijdens de Nassaudag geeft Boudewijn van de Calseijde om 13.00 uur een korte lezing over de aanloop, voorbereidingen en organisatieperikelen rondom de Vrede van Breda. Aansluitend is er een rondleiding langs de locaties waar de delegaties gehuisvest waren, de herbergen waar zij hun vertier zochten en de zaal op het Kasteel van Breda waar de onderhandelingen plaatsvonden.

    Groei van aanzien, dynastie of politieke macht wordt vaak door een huwelijk bezegeld. Hoe houden mensen zich staande in verstandshuwelijken? Vinden zij hierin toch ware liefde, is vriendschap en respect voldoende of is de win-win situatie aantrekkelijk genoeg? Ook vandaag de dag wordt er gericht gezocht naar de ware partner. Stichting Cultuurbehoud Breda zet het verstandshuwelijk in historisch perspectief: welke adviezen gaven moeders aan hun dochters? What’s in it for me? Henk Mannaert geeft er een toelichting bij.

     

    Home | Valkenberg | Kasteel van Breda | Grote Kerk | Miniaturen- en Poppenhuismuseum | Bouvigne | Waalse Kerk | Pop-up MuseumEducatie |