Breda Nassaustad

    Kasteel van Breda

    De Nassaudag valt samen met de Landelijke Kastelendag. Het Kasteel van Breda (de huidige Koninklijke Militaire Academie) is daarom geopend en pakt groots uit. Engelbrecht van Nassau woonde er met Johanna van Polanen, die door zijn huwelijk in 1403 Heer van Breda werd. Het Kasteel van Breda was lange tijd de residentie van de Nassaus. Hendrik III, vertrouweling van keizer Karel V, liet de middeleeuwse burcht rond 1530 verbouwen door de Italiaanse architect Thomas Vincidor de Bologna tot een renaissancepaleis. Willem van Oranje woonde er met zijn eerste vrouw Anna van Egmond.

    In 2017 is het 350 jaar geleden dat de Tweede Engelse Oorlog met het Verdrag van Breda tot een einde kwam. Er woedde al jaren een (handels)oorlog die vooral op zee uitgevochten werd, tussen de Republiek en Engeland. De oorlog verliep niet erg gunstig voor de Nederlandse Republiek, maar gelukkig werden Frankrijk en Denemarken in 1666 haar bondgenoten. Door politieke onrust in Engeland, een pestepidemie en een grote stadsbrand in Londen toonden de Engelsen zich steeds meer bereid tot vredesonderhandelingen.

    Dat uitgerekend Breda werd uitgekozen als plaats voor internationale vredesonderhandelingen, is gelegen in de persoonlijke voorgeschiedenis van de Engelse koning. Op de vlucht voor Cromwell was Karel in 1651 uitgeweken naar het Europese vasteland. In het voorjaar van 1660 verbleef hij zes weken op het Kasteel van Breda, waar hij gast van de Oranjes was. Zijn gastvrouw was Amalia van Solms.

    Amalia van Solms (1602-1675), voogdes en grootmoeder van Willem III, gaf het Kasteel van Breda, in eigendom van de Oranjes, in bruikleen voor de onderhandelingen. De afgevaardigden kregen de beschikking over de grote feestzaal op de eerste verdieping aan de westkant en een aangrenzend vertrek in de noordvleugel. Zij vergaderden in de fraai ingerichte en rijkelijk met wandtapijten versierde grote zaal van twaalf bij vijftig meter. De delegaties kregen ieder de beschikking over een hofhuis.

    Nadat Willem van Oranje Breda in 1566 voorgoed verlaten had, bleef het kasteel in handen van de Nassaus, maar het stond het grootste deel van de tijd leeg. Dus toen in 1667 besloten werd dat de vredesbesprekingen tussen Engeland en de Republiek der Nederlanden zouden gaan plaatsvinden in Breda, moest het kasteel hals over kop worden opgeknapt. Van oudsher bezat het kasteel een rijke voorraad gobelins waarvan enkele met voorstellingen uit de historie van het huis Nassau, maar de “casteleyne van het Kasteel” Anna de Maubus had uitdrukkelijk opdracht van de prinses om deze kostbaarheden zeer goed en veilig op te bergen. Een uitzondering gold voor de grote zaal, waar bijvoorbeeld de schoorstenen met tapijten werden bedekt. Van meet af aan is er blijkbaar hard gewerkt in het Bredase slot. Reeds op 23 april kon Anna de Maubus naar Den Haag schrijven: “het huys is naer jaerelicxse gewoonte al schoon gemaeckt en is suyver ende daer”. Wat het kasteel betreft kon dus de conferentie een aanvang nemen.

    PROGRAMMA

    Breda Kleurt de Vrede
    In het Stedelijk Museum Breda (vanaf 16 juni geopend) staan in de tentoonstelling De Vrede van Breda de zeventiende-eeuwse prenten over de Vrede van Breda en de tocht naar Chatham centraal. De prenten van de Vrede van Breda van Romeyn de Hooghe en de Tocht naar Chatham van Mathias de Sallieth worden uitvergroot en ingekleurd. Of hoe dat vroeger heette: afgezet door kunstenaars en striptekenaars.

    In de zeventiende eeuw werden boeken, prenten en kaarten zwart-wit gedrukt, pas in de negentiende eeuw kwam de kleurendruk in ontwikkeling. Door het werk van afzetters, personen die afbeeldingen inkleurden, konden boeken, prenten en kaarten in kleur worden verspreid. Afzetten werd in die tijd gezien als ambacht en niet als kunst, toch zijn er prachtige prenten die zijn afgezet die als kunst aanvoelen. De ingekleurde prenten werden niet gesigneerd door de afzetter, waardoor nu bijna geen enkele naam bekend is. Een naam die wel bekend is geworden is meesterafzetter Dirk Jansz. Van Santen.

    Tegenwoordig is kleuren weer helemaal in. Niet alleen bij kinderen, maar ook bij volwassenen. De creativiteit wordt aangesproken, het vermindert stress, de kleuren hebben invloed op je gemoedtoestand en het houd je bezig. Naast dat kleuren ontspannend werkt, draagt kleuren bij aan sociaal samen zijn. Tijdens samen kleuren bijvoorbeeld op school of in het verzorgingstehuis kunnen er gesprekken ontstaan over de kleurplaten en de onderwerpen die er op voorkomen. Het is een prettig samen zijn en samen kan er veel plezier aan beleefd worden.

    Breda Kleurt de Vrede van Breda vraagt Bredanaars om de Vrede van Breda te kleuren. Van een drietal prenten werden kleurplaten gemaakt. Tijdens de Nassaudag geef je samen kleur aan de vredesonderhandelingen door een grote prent in te kleuren. Illustrator Fred de Heij geeft demonstraties en laat zien hoe hij zijn werk inkleurt.

    Grote Zaal
    In het Kasteel was de Grote Zaal bestemd voor de onderhandelingen voor de Vrede van Breda. De andere kamers stonden ter beschikking aan de delegaties. Uiteindelijk werd de Grote Zaal alleen gebruikt voor de ondertekening van het vredesverdrag.

    Tijdens de Nassaudag vormt de Grote Zaal het decor voor het tableau vivant van de vredesbesprekingen tussen Engeland en de Republiek der Nederlanden.

    Samen met Studio RyemMade maak je in de animatiemachine een animatiefilmpje over de feesten op het kasteel.

    Dansen en kindertheater
    Interactief kindertheater ‘De Vlinderfabriek’ leert de kleinsten toneelspelen met de kasteleine van het Kasteel. ‘De dag dat Abraham Kegelaar per ongeluk in slaap viel’ is een doorlopende interactieve voorstelling waarbij kinderen uit het publiek (en ouders die dat leuk vinden) als acteurs mee kunnen doen. De interactie is laagdrempelig zodat de grens tussen toeschouwer en speler vervaagd. De meespeelvoorstelling is geschikt voor alle leeftijden, meedoen kan vanaf 4 jaar. Zij nemen je mee naar de tijd dat kasteleine Anna de Maubus haar conciërgescepter zwaaide in het Kasteel van Breda. Een tijd waarin de poortwachters nog erg belangrijk waren. En een van hen was Abraham Kegelaar. Abraham en zijn wachtmaten gingen ’s morgens vroeg aan het werk; zij haalden het valhek in de poort naar boven, maakten het goed vast en lieten de ophaalbrug langzaam zakken. En ’s avonds voor het donker viel, lieten zij het valhek langzaam zakken en haalden de brug weer op. Zo ging dat dag in dat dag uit… Overdag hadden zij niet zoveel te doen, heel af toe moesten zij een vreemdeling bij de poort controleren, heel soms moesten ze een boer helpen die met zijn kar halverwege de ophaalbrug bleef steken…Dus eerlijk gezegd verveelden zij zich een beetje… Dus deden zij vaak een dobbelspelletje of een middagdutje op een plek waar niemand ze zag. Toen de dagen van de onderhandelingen dichterbij kwamen moest er natuurlijk veel gebeuren, zo ook vandaag want de delegatie (met de minister) was al onderweg. Abraham Kegelaar en zijn wachtmaten waren zo gewend aan het dutten overdag dat zij juist vandaag ook in slaap waren gevallen… De ophaalbrug was nog niet geschrobd, de kanonnen niet gepoetst, de zwaarden niet geslepen en hun schilden waren zo dof dat je het wapen amper kon herkennen.

    Wat als Anna de Maubus ze betrapt terwijl ze liggen te snurken? Krijgen Abraham en zijn wachtmaten het werk nog af voordat de delegatie Breda bereikt? Een spannend theateravontuur en als het goed is zorgen de gasten (het publiek) ervoor dat alles toch nog net op tijd goed komt…..

    Kampement
    In de Wilhelminatuin slaan de Legendejagers hun kampement op. Hier ervaar je het kampleven, het gebruik van musketten en het bereiden van een traditionele kookpot.

    Rondleidingen
    Het publiek kan op het Kasteel terecht voor de informatie over zijn oudste bewoners of sluit men aan bij een van de rondleidingen die de mogelijkheid bieden het Kasteel écht te leren kennen. In het Koningin Wilhelmina Paviljoen is er een thematentoonstelling over de Vrede van Breda.

    Muziek
    Opleidingsorkest Sint Caecilia Bavel  verzorgt op de wal van het Spanjaardsgat een lunchoptreden. Het Bergen op Zooms Blazers Ensemble speelt in de Wilhelminatuin.

    Parade
    Op het Archeologieplein gaan kinderen aan de slag als echte archeologen. Zo kunnen ze zelf opgravingen doen en ontdekken ze wat een archeoloog nog meer voor instrumenten tot zijn beschikking heeft. Studenten van AVANS zorgen ervoor dat er een bijzonder spektakel van wordt gemaakt. Bekijk de 3d-animatie over de 17e eeuwse vesting.

    Onder de vlaggenmast kan je een lesje boogschieten krijgen van Breda Archery.

     

     

    Home | Valkenberg | Kasteel van Breda | Grote Kerk | Miniaturen- en Poppenhuismuseum | Bouvigne | Waalse Kerk | Pop-up MuseumEducatie