Breda Nassaustad

    Nassaudag 2017 – Lust of last

    Op maandag 5 juni, tweede Pinksterdag, werd in Breda de Nassaudag gevierd. Het was ook landelijke Kastelendag, waardoor kasteel Bouvigne en het Kasteel van Breda ook voor het grote publiek geopend waren. Het programma vond plaats op meerdere locaties die verbonden zijn met de geschiedenis van de Nassaus.

    De wieg van de koninklijke familie stond in Breda. Het kasteel van Breda was het stamslot van de Nassaus. De verwevenheid van de stad met het vorstenhuis loopt als een draad door de stadsgeschiedenis. De Nassaus drukten door hun aanwezigheid in Breda (tussen 1403 en 1568) een beslissende stempel op de ontwikkeling van de stad. Verbinden, vooruitkomen en genieten vanuit een rijke historie naar het heden was hun motto. De kernwaarden tolerantie, verdraagzaamheid, innovatie en internationalisering die voortkomen uit de historische periode waarin de Nassaus in Breda woonden, heeft Breda gebruikt om te worden tot de zelfbewuste, energieke en moderne stad die zij nu is.

    De komst van de Nassaus heeft de stad veel lusten gebracht, maar vaak was het ook het toneel van grote lasten. In de strijd tussen de Noordelijke Nederlanden en de Spanjaarden is Breda maar liefst zes keer van bezetter gewisseld. De list met het Turfschip van Breda leidde tot de inname van Breda op 4 maart 1590 en was niet alleen een militaire, maar vooral ook morele overwinning voor de troepen van Maurits van Nassau, de latere prins van Oranje.

    In 2017 vieren we de Vrede van Breda, op 31 juli 1667 in Breda gesloten. 350 jaar geleden werd de Nassaustad uitgekozen als plaats voor de onderhandelingen die een einde moesten maken aan de twee jaar eerder uitgebroken zeeoorlog met Engeland, de Tweede Engelse Zeeoorlog. Amalia van Solms (de weduwe van Frederik Hendrik, zoon van Willem van Oranje) had toestemming gegeven het Kasteel van Breda als plek voor de onderhandelingen te gebruiken. Ze had haar conciërge en kasteleine Anna de Maubus instructies gegeven het kasteel klaar te maken voor de komst van de delegaties. Niet alleen gezanten van de Republiek en Engelse gezanten kwamen naar Breda, maar ook uit Frankrijk en Denemarken. Voor even was de stad niet alleen een stad van bierbrouwers, lakenhandelaren en soldaten, maar het decor waartegen belangrijke internationale politiek beslist werd. De stad werd schoon en veilig gemaakt. Het inwonersaantal verdubbelde gedurende de maanden van de onderhandelingen in inwonersaantal. In een tijd van economische achteruitgang betekende dat plotseling voorspoed. Voor de Bredase bevolking was het een tijd waarin de stad gevuld was met spektakel en roering.

    De Bredase stadspaleizen, de particuliere hofhuizen, werden ter beschikking gesteld om de hoge heren onder te brengen. Het Speelhuis, in de Warande van de prins, werd als herberg ingericht. Naast alle onderhandelingen werd er ook tijd vrijgemaakt om elkaar te imponeren. Door feesten te geven, gezamenlijk te dineren en zich te vermaken. Een van de plekken waar het overdag heerlijk vertoeven was, was het Valkenberg. In de kasteeltuin, door prins Hendrik III ingericht als lusttuin met een achtergelegen bos en bouwhoeve, werden alle zinnen geprikkeld. Lusthoven stonden ooit symbool voor een balans van welvaart en welzijn. Lusthof als een plaats waar al dan niet heimelijk de liefde werd ontdekt. Hoe ging dat eigenlijk in de tijd van de Nassaus? Maar lusthoven kunnen meer betekenen dan tuin alleen: het is ook een metafoor voor een bloeiende periode, waarin de stad groeide en tot wasdom kwam.

    Tijdens de Nassaudag stond het bol van lust en last, liefde, genegenheid en hoofse manieren tegen de achtergrond van een periode waarin Breda even de belangrijkste plek in Europa was.

     

    Home | Valkenberg | Kasteel van Breda | Grote Kerk | Begijnhof | Bouvigne | Waalse Kerk Educatie