Breda Nassaustad

Willem III de stadhouder-Koning

Prins Willem III (1650-1702) hield in 1678 zijn Blijde Inkomst in Breda. Hij was een vorst van Europees formaat. In 1689 werden hij en zijn vrouw Mary Stuart koning en koningin van Groot-Brittannië. De kapitaalkrachtige Willem verbleef regelmatig in Breda om te jagen in de bossen en liet zijn residentie aanpassen aan de eisen van zijn tijd. In 1682 werd de vesting gemoderniseerd en werden steenwegen aangelegd naar Ginneken en Princenhage. Van 1686 tot 1695 werd het paleis van Hendrik III eindelijk voltooid en werd het Valkenberg gemoderniseerd. Het beeld van Hercules in het park herinnert hier nog aan. De bossen rond Breda en het verbindende drevensysteem werden uitgebreid. Willem III liet meerdere paleizen bouwen, omringd door prachtige tuinen, zoals het Loo bij Apeldoorn (1684) en Hampton Court bij Londen (1689-1694).


Ombouw vesting door Willem III

In 1682 werd in opdracht van stadhouder-koning Willem III de vesting Breda grondig gereconstrueerd. Aanleiding was het rampjaar 1672, toen de Franse koning Lodewijk XIV de Republiek binnenviel. Volgens het oorspronkelijk ontwerp zouden de uitstekende punten van de vesting worden afgesneden. De vestingwallen werd dikker gemaakt en omringd door een groot aantal buitenwerken en een bedekte weg. De uitstekende punt van de Haagdijk werd inderdaad ingekort waarvoor een groot aantal huizen moest worden gesloopt. De stadspoorten zijn waarschijnlijk ontworpen door de bekende architect Jacob Roman, die in dienst was van de Koning-Stadhouder. In 1683 werden de wallen met bomen beplant. Een gedeelte van de werken werd voorzien van stenen bekledingsmuren, die nog regelmatig worden teruggevonden bij archeologische opgravingen, zoals hier aan de Menno van Coehoornstraat in 2006. Deze vesting is nauwelijks meer veranderd tot de sloop in 1869-1881.

Ombouw vesting door Willem III


Herinrichting Valkenberg

In 1886 ontwierp de Leuvense tuinarchitect Lieven Rosseels (1843-1921) een nieuwe aanleg voor het stadspark Valkenberg. Het werd een romantisch landschapspark met boomgroepen, een slingervijver en doorkijkjes op de Grote Toren. Hij ontwierp ook de stadsparken van Bergen op Zoom, Leuven en Nijmegen. Hij had een Franse manier van werken en gebruikte veel kunstmatige rotsformaties van cement. In 1952 werd het park gereorganiseerd door de tuinarchitect J.T.P. Bijhouwer. De laatste reorganisatie was in 1991 naar een ontwerp van Bureau B+B. Het romantisch karakter van Rosseels werd gehandhaafd en de brug werd gereconstrueerd als cementen knuppelbrug. Een van de vierkante perken uit de tijd van stadhouder-koning Willem III werd opnieuw aangebracht met een kopie van het beeld van Hercules.

Herinrichting Valkenberg