Frederik Hendrik
Op 21 juli 1637 sloeg prins Frederik Hendrik het beleg rond Breda om elf weken later, op 10 oktober, de capitulatie in ontvangst te nemen. In tegenstelling tot Spinola, twaalf jaar eerder, hongerde hij de vesting niet uit, maar benaderde hij hem agressief langs vier zijden met loopgraven. Net als bij de eerdere belegering werd ook deze intensief gevolgd door correspondenten uit alle delen van Europa. Breda behoorde nu definitief tot de Noordelijke Nederlanden. Bij opgravingen op Steenakker in 1998 werden restanten gevonden van een legerkamp omringd door greppels en wallen. Merkwaardig genoeg werden hier ook vijf graven aangetroffen. Een opgraving in 2006 op Achter Emer leverde zelfs gave planken op die eerder gebruikt waren als bodem van een loopgraaf.
Frederik Hendrik neemt Breda in
Oudste stadsaanzicht
Deze tekening van Jan Martszen geeft de uittocht weer van het Spaanse garnizoen na de succesvolle belegering door Frederik Hendrik in 1637. Het is het oudste betrouwbare stadsaanzicht van Breda. In de verte zien we de hoog oprijzende wallen van de stad, beplant met bomen. Daar boven uit torent de Grote Kerk. Opvallend is het vlakke polderland buiten de stad. Op de voorgrond het uittrekkende Spaanse garnizoen. De groep geestelijken wordt gevormd door paters kapucijnen. Zij dragen een zogenaamd lijdenskruis voor zich uit. In de koets bevindt zich de Spaanse gouverneur, die ziek was en niet te paard met zijn troepen mee kon rijden. Zó groot was de verbittering tussen de verschillende godsdiensten dat (ondanks de capitulatievoorwaarden) met musketten geschoten werd op het kruis van de kapucijnen.
Oudste stadsaanzicht
Francois de l'Aubespine gouverneur van Breda
Francois de l'Aubispene, markies de Hauterive en baron van Châteauneuf, was een Franse officier in Staatse dienst. Bij de verdediging van Breda tijdens het beleg van 1625 door de Spanjaarden voerde hij als kolonel het bevel over de Fransen en de Walen. Later stond hij Frederik Hendrik terzijde bij de verovering van de stad in 1637. Na de inname van de stad in 1637 werd hij benoemd tot gouverneur van de vesting en ontving voortaan een jaarlijks passend traktement. Deze post heeft hij waargenomen tot 1664. Hij overleed uiteindelijk in 1670.
Stichting Illustere School
In 1646 nam prins Frederik Hendrik het initiatief om in Breda een vorm te stichten van universitair onderwijs, de Illustere School. Het instituut werd ondergebracht in het in 1645 door de nonnen verlaten klooster Sint-Catharinadal en moest een protestants cultuurcentrum gaan vormen in Staats-Brabant. De universiteit werd plechtig geopend op 17 september 1646 in de Grote Kerk in tegenwoordigheid van Amalia van Solms, die haar man Frederik Hendrik verving. De hoogleraren waren afkomstig uit alle landen van Europa en doceerden theologie, rechtsgeleerdheid, geneeskunde, plantkunde, Grieks, wiskunde, geschiedenis en Hebreeuws. De Bredase universiteit bestond helaas maar tot 1669. Dit portret van rector magnificus Lodewijk Gerard van Renesse is waarschijnlijk geschilderd door Constantijn Daniel van Renesse, een leerling van Rembrandt.
Stichting Illustere School
